زخمى كنند و يا به‌هر وسيله‌اى در شرف مردن باشد ، اگر شما در آستانه‌ى مرگش فرارسى و تتمه‌ى جانش را به‌وسيله‌اى شرعى بگيرى اين خود تذكيه و مورد آيه‌ى تذكيه است زيرا « الا ماذكيتم » پس از عواملى كشنده ياد شده كه اگر با كشتن شرعى شما ، تتمه‌ى جانش گرفته شود حلال است و علامت زنده بودنش هم اين است كه چشمى بر هم زند و يا دمى يا پايى بجنباند ، و اگر هم چنان نكرد در صورتى كه شما تتمه‌ى جانش را گرفته‌اى اين خود تذكيه است كه به‌معنى فرارسيدن آستانه مرگ حيوان است ، و بالاخره اين تتمه‌ى جان اگر به‌وسيله‌ى كار شما بيرون رفت خود تذكيه است ، ولى اگر اين كشتن شما اثر اضافه‌اى نداشت تذكيه هم كه تتمه‌ى جان را گرفتن است انجام نشده و گوشتش حرام است . و « تم » در « ذكيتم » گرچه خطاب به‌مسلمانان است ، ولى هرگز ويژگى كشتن حيوان را به‌مسلمان نمىرساند ، زيرا نخست كشته‌ى هر مسلمانى براى ساير مسلمانان كه اين حيوان را نكشته‌اند بىشك حلال است ، زيرا اكثريت مطلق‌اند در ثانى اين مسلمان است كه برمبناى اسلام كشتنش نيز اسلامى است ، و اگر به‌جاى « ذكيتم » « ذُكِّىَ » بود شرائط اسلامى هم در كار نبود بنابراين ما از « تُم » در « ذَكَيْتُم » كه خطاب به‌مسلمين است فقط شروط اسلامى ذبح را استفاده مىكنيم و نه مسلمانى ذبح كننده را كه اگر فردى مسيحى يا هر دين غيرالحادى ديگر حيوانى را رو به‌قبله ، و با بسم‌اللَّه درست سرش را ببرد اين حيوان حلال است و هيچ دليلى بر حرمتش نيست . مسأله‌ى 806 - اگر بعضى از چهار رگ معروف حيوان به‌غير وجه شرعى بريده يا قطع شود چنان‌چه حيوان هنوز زنده است بريدن بقيه‌ى رگ‌ها براى تذكيه كافى است ، بلكه اين خود تذكيه است . مسأله‌ى 807 - سر حيوان را بايد با وسيله برنده‌اى بريد ، كه اگر برش نداشته باشد و با ضربت شديد كلًا قطع شود ظاهراً اين كار حرام است زيرا باعث اذيّت و آزار حيوان است ولى اگر شرائط ديگرش مانند رو به‌قبله بودن و - بسم‌اللَّه گفتن - رعايت شده باشد گوشتش حلال مىباشد .